İlkbahar yağmurlarının ardından doğanın canlanmasıyla birlikte Eskişehir kırsalında hareketli günler yaşanıyor. Bölge halkı, toprak altında yetişen ve kilogram fiyatı 1.500 ile 2.000 TL arasında değişen “dolaman” mantarını bulabilmek için sabahın ilk ışıklarından gün batımına kadar arazide adeta nöbet tutuyor.
Son yıllarda yüksek piyasa değeriyle dikkat çeken dolaman mantarı, hem geçim kaynağı hem de doğayla iç içe bir uğraş olarak vatandaşların ilgisini çekiyor. Özellikle yağışların bol olduğu dönemlerde ortaya çıkan bu nadir mantar türü, kısa süren hasat dönemi nedeniyle de “fırsat ürünü” olarak değerlendiriliyor.
Dolaman mantarı, diğer birçok mantar türünün aksine toprak üstünde değil, tamamen toprağın altında yetişiyor. Bu nedenle bulunması oldukça zor ve zahmetli. Genellikle yüzeyde hafif kabarmalar, çatlaklar ya da toprak rengindeki değişimler, deneyimli toplayıcılar için önemli ipuçları arasında yer alıyor.
Arayıcılar, çoğu zaman baston ya da ince çubuklarla toprağı kontrol ederek mantarın yerini tespit etmeye çalışıyor. Ancak yanlış kazı yöntemleri hem ürüne zarar verebiliyor hem de doğal dengenin bozulmasına neden olabiliyor.
Dolaman mantarı; İç Anadolu’nun belirli bölgelerinde, özellikle kireçli ve gevşek yapılı topraklarda yetişiyor. Eskişehir çevresinde ise daha çok:
gibi bölgelerde görüldüğü ifade ediliyor.
Bu mantar türü genellikle meşe ağaçlarının köklerine yakın alanlarda, organik madde açısından zengin topraklarda gelişim gösteriyor. İlkbahar yağmurlarının ardından toprağın nemlenmesi, dolamanın oluşumu için en uygun koşulları sağlıyor.
Dolaman mantarının kilogram fiyatının 1.500 ila 2.000 TL arasında değişmesi, ürünü bölge halkı için önemli bir gelir kapısı haline getiriyor. Toplanan mantarlar, genellikle yerel pazarlarda ya da aracılar üzerinden büyük şehirlere gönderiliyor.
Kısa sürede yüksek kazanç elde etme ihtimali, her yaştan insanı bu zorlu arayışa yönlendiriyor. Ancak uzmanlar, bilinçsiz ve aşırı toplamanın uzun vadede mantar popülasyonuna zarar verebileceği konusunda uyarıyor.
Doğada kendiliğinden yetişen dolaman mantarının sürdürülebilirliği için dikkatli olunması gerektiği vurgulanıyor. Rastgele kazı yapılmaması, toprak yapısının bozulmaması ve küçük mantarların toplanmadan bırakılması, türün devamlılığı açısından büyük önem taşıyor.
Ayrıca mantar toplama konusunda deneyimsiz kişilerin, zehirli türlerle karıştırma riskine karşı dikkatli olmaları gerektiği de hatırlatılıyor. Eskişehir kırsalında ilkbahar yağmurlarıyla birlikte başlayan dolaman mantarı arayışı, hem ekonomik hem de kültürel bir hareketliliğe dönüşmüş durumda. Toprağın altındaki bu değerli hazineyi bulmak için verilen emek ise, doğayla kurulan sabırlı ve dikkatli bir ilişkinin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Yorumlar